آموزشي جهت استفاده ی معلمان و دانش آموزان عزیز

باسمه تعالي

مقام معظم رهبري :
· 
ما در آموزش و پرورش احتياج به تحول داريم   ....... تحول يك كلمه است. لكن در پشت اين وجود لفظي، در پشت اين كلمه، يك دنيا كار نهفته است .  · بهترين و برجسته ترين فكر ها   بايد بنشينند براي آموزش و پرورش طراحي كنند، بايد فلسفه آموزش و پرورش اسلامي واضح باشد و بر اساس اين فلسفه افق آينده آموزش و پرورش كشور روشن باشد.



 

 

 

  با تصويب سند تحول راهبردي نظام تربيت رسمي و عمومي جمهوري اسلامي ايران در هشتصدو بيست و ششمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش، بخش هاي مختلف نظام آموزشي كشور مخاطب اين سند تحولي قرار گرفتند. براساس اين سند، تحول در زير نظام برنامه درسي يكي از الزامات عملي براي رسيدن به اهداف پيش بيني شده بود ولذا طراحي و تدوين " برنامه درسي ملي " به عنوان نقشه راه نظام برنامه درسي در دستور كار متوليان آموزش و پرورش قرارگرفت.

با آغاز عملياتي كردن راهكارهاي مورد نظر سند و بروندادهاي اوليه برنامه درسي ملي، تغيير در برنامه هاي درسي نيز در برنامه سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي قرار گرفت. از طرف ديگر براساس مصوبات شوراهاي عالي انقلاب فرهنگي و آموزش و پرورش ، مقرر شده بود كه ساختار جديد آموزشي از سال تحصيلي1390-91  اجرا شده و براساس آن ومتناسب با اسناد بالا دستي، برنامه ها وكتاب هاي پايه هاي اول ابتدايي تغيير نمايد.

 نظر به اين كه تبيين برنامه ها و همراه نمودن عوامل دست اندركار آموزش و پرورش با تغييرات مدنظر از محوري ترين مسائل در تحول مي باشد و از آنجا كه مقرر گرديده مرحله اوليه تغييرات برنامه ها و كتاب هاي درسي  موردنظر از ابتداي سال تحصيلي در دسترس نظام آموزشي كشور قرار گيرد، طرح ذيل با عنوان " آموزش معلمين - تغيير محتواي آموزشي پايه اول دوره ابتدايي، همسوسازي با برنامه درسي ملّي – " درصدد است تا بستر لازم براي آشنايي معلمين پايه اول ابتدايي با تغييرات رويكردها، روش هاي آموزشي و محتواي كتاب هاي جديد التأليف را فراهم نمايد.  

تعر يف بر نامه درسي ملي :

برنامه درسي ملي سندي است كه نقشه ي كلان بر نا مه ي درسي و چار چوب نظام بر نامه ريزي درسي كشور را به منظور تحقق بخشي به اهد اف آموزش و پرورش نظام جمهوري اسلا مي تعيين وتبيين مي نما يد ومو جب وحدت بخشيدن به كليه اجزاي بر نامه ها ونو سازي و بازسازي برنامه هاي در سي و تربيتي مبتني بر فلسفه ي تعليم و تربيت در نظام جمهوري    اسلا مي و قانونمند شدن امور بر نامه ريزي درسي خواهد شد.

 

اهداف تدو ين بر نامه ي درسي ملي :

-تعيين رو يكرد و اهداف بر نامه درسي در سطح نظام آموزشي،دوره هاي تحصيلي و حوزه هاي ياد گيري

-تعيين منطق ،جهت گيري ها و ابعاد هر يك از حوزه هاي ياد گيري 

-تعيين اصول ،سيا ست ها و فر آيند طر احي و تد وين و اجراي بر نامه ي درسي

-تعيين اصول و سيا ست هاي نا ظر بر مواد و منا بع آموزشي و همچنين تعيين ساختار ،اصول و فرايند ارزشيا بي و اصلاح و

تبيين نظام بر نامه ريزي درسي كشور .

اجزاء ومو لفه هاي بر نامه ي درسي ملي هشت فصل به شر ح زير مي با شند :

1- مبا ني فلسفي و علمي                                      2- اهداف والگوي هدف گذاري  

3- ساختار ،زمان ومحتوا                                        4 - راهبر دهاي ياد دهي –ياد گيري

5- ارز شيابي پيشر فت تحصيلي                              6- فر ايند توليد بر نامه ها وموادو  رسا نه هاي تر بيتي 

7- الزا مات و اقتضا ئات اجرايي                          8- ارزشيا بي بر نامه ي درسي ملي و فر ايند اصلاح

جا يگاه مباني در بر نامه ي درسي ملي :

ازآن جايي كه بناي تعليم وتر بيت در يك جامعه بايد بر پايه هاي استوار و محكم بنا شود تا دوام و بقاي آن تضمين شود.  مبا ني تعليم وتر بيت نيز در هر جا معه اي بر خا سته از اصول اعتقا دي وارزشي آن جا معه است و بيا نگر اين است كه آن جامعه به عناصر مختلف تعليم وتربيت چگو نه مي نگرد و چه مقا صدي را دنبال مي كند.

مباني بر نامه درسي ملي ما نشات گر فته از اصول و ارزشهاي دين مبين اسلام بود و از اسناد بالا دستي اتخاذ شده است.

البته اين مبا ني نشا نگر اين است كه در تعليم و تر بيت چه نگاهي به هستي ،انسان ،معر فت انسان ،ارزش ها وجامعه وجود دارد و نظام تعليم و تربيت به چه سمت وسويي با يد حر كت كند. در واقع مبا ني جهت دهند ه ي كليه ي اجزا و عنا صر

 تعليم و تربيت مي با شند.

در سند بر نامه ي درسي ملي براي تبيين مباني فلسفي و علمي ،گزار ه هاي متعد دي مطر ح شده كه در اين جا به سه     نمو نه از آنها در امر بر نا مه ريزي اشاره  مي شود .

1- هستي وا قعيت دارد و خدا وند مبدا و غا يت هستي است:

او خا لق جهان و ما لك و مدبر ورب حقيقي همه ي مو جو دات است. تا ثير اين گزاره بر برنامه درسي اين است كه با يد محتوا و روشهاي ارائه دروس با مو ضو عات مر بوط به جهان و پد يده ها و قوانين حا كم بر آ نها طوري تبيين شوند كه

  دانش آموز را به خدا شناسي رسانده و سر انجام او به اين حقيقت پي ببرد كه اين همه شگفتي هاي مو جود در جهان كه علم ودانش بشرامروزي توانسته گو شه اي از آن ها  را كشف كند ،داراي آ فر يدگار ي دانا و توانا ست .

2- انسان مو جودي مكلف است و نسبت به تكا ليف خود ، (اصا لتا"در برابر خداوند متعال)وبه تبع آن در برابر ديگران مسئوليت دارد .آشنايي فر اگيران با حقوق و وظا يفشا ن در بر ابر خدا و خلق خدا ،ايجاد و تقويت روحيه        مسئو ليت پذ يري و پا سخگويي در آنان .

3-  منبع همه ي ارزشها ، د ين (قرآن ،سنت،عقل وفطرت)است و ساير ارزش ها از آن كسب اعتبار مي كنند. در آموزش ارزش ها به دانش آموزان با يستي  ارز شهاي نا شي از آداب  و رسوم غلط و با ور هاي خر افي طرد وارز شهاي انساني كه ريشه ي الهي دا شته  وبا مبا ني عقلي سا زگار با شد بر جسته گردد.

ضرورت و اهميت:

برنامه درسي ملي با ارائه يك الگوي جديد هدف گذاري شامل پنج عنصر(تفكرو تعقل، ايمان، علم، عمل و اخلاق) در چهار عرصه ارتباطي متربي(با خود، خدا، خلق، خلقت) اقتضائات كاملا جديدي را براي مؤلفه هاي برنامه درسي (رويكرد، محتوا، راهبردهاي ياددهي و يادگيري، ارزشيابي،...)  و برنامه آموزشي ايجاد مي كند. لذا به تأكيد سند تحول راهبردي نظام آموزش و پرورش، همراهي و همكاري فرهنگيان بخش اجتناب ناپذيري از استلزامات اصلي اجراي موفقيت آميز برنامه هاي تحول آفرين خواهد بود.  ضرورت هاي آموزش هاي توجيهي معلمين، شامل موارد زير مي باشد.

1. ضرورت آشنايي با برنامه درسي ملي : سند برنامه درسي ملي نقشه كلان برنامه درسي و چارچوب نظام برنامه ريزي درسي كشور را تعيين مي كند لذا آشنايي اجمالي فرهنگيان با اين سند زمينه را براي نشر ارزش ها و ادبيات خاص اين سند فراهم كرده و حساسيت جامعه فرهنگي را نسبت به اجرا ي  اين سند افزايش خواهد داد.

2.ضرورت يكپارچه سازي فهم از ادبيات تحول برنامه درسي: برنامه درسي ملي نقشه راهنماي انتقال ايده ها ومفاهيم اصيل تحولي به محتواي آموزشي مي باشد. نشر اين مفاهيم نيازمند بحث و تبادل نظر در ميان معلمين مي باشد تا جامعه فرهنگي كشور به يك فهم مشترك از ادبيات برنامه درسي برسند.  

3. ضرورت توجيه تغييرات مفاهيم و محتواي پايه: بر اساس برنامه درسي ملي درجريان تدوين محتواي آموزشي و تربيتي پايه اول ابتدايي تلاش شده تا با رعايت اصول مدنظر برنامه، محتواي آموزشي پايه در تمامي حوزه هاي يادگيري به معيارهاي برنامه نزديك شوند، و راهبردهاي يادهي و يادگيري نيز به تناسب ميزان تغييرات محتوا با خواسته هاي سند هماهنگ گردد. لذا شايسته است مؤلفين و برنامه ريزان محتواهاي آموزشي به تعامل با معلمين در اين زمينه پرداخته و به درك مشتركي نسبت به اين تغييرا ت برسند و فرصت هاي مناسب يادگيري را براي متربيان خودشان فراهم نمايند.

4. ضرورت پوشش تمامي حوزه هاي يادگيري:  اسناد تحولي به جريان تربيت نگاه يك پارچه داشته و اين امر در تنظيم محتواي آموزشي نيز مورد تاكيد قرار گرفته است. لذا  بايد برنامه درسي پايه به صورت هماهنگ و يكپارچه به معلمين اين پايه عرضه گرديده و برنامه آموزشي به صورت يك كلّ به نظر معلمين پايه رسانده شود.

 

5. ضرورت بازآموزي روش هاي ياددهي-يادگيري: سهم مهمي از تحول آموزشي ، تحول در روش هاي ياددهي-يادگيري       مي باشد. علي رغم اين مهم، آخرين دوره برگزارشده بسياري از دروس پايه اول مربوط به سالها پيش بوده و باتوجه به تغييرات معلمين پايه اول، اجراي اين برنامه ها فرصت ذي قيمتي است تا روش هاي آموزشي بازبيني شده و معلمين از آخرين مباحث در اين حوزه اطلاع يابند.

رويكرد بر نامه ي درسي ملي :

رويكرد بر نامه درسي ملي اتخاذ شده از مباني آن است كه ريشه در جهان بيني اسلا مي دارد.به عبار تي "فطرت گر ايي       تو حيدي"  كه حا كميت آن در بر نامه ي در سي ملي به معناي زمينه سازي لا زم و منا سب جهت شكو فايي فطرت الهي انسان به منظور دستيا بي به مر اتبي از نفس مطمئنه از طر يق درك و استفا ده ي مطلوب از مو قعيت در راستاي تحقق حيات طيبه است .كه البته اين رو يكرد نگاه جا مع وكا ملي هم در رشد ابعاد جسماني و رو حاني مد نظر دارد.

اصول حاكم بر طر احي ،اجرا و ارزش يابي برنا مه هاي درسي و تر بيتي :

در سند بر نامه ي  درسي ملي 8 بند تنظيم گر ديده است :1-اصل دين محوري كه حا كميت مبا ني و ارز شهاي ناب محمدي (ص)بر تما مي اصول ، اهداف  ومحتواي بر نا مه ها  مي با شد .

2-اصل تقو يت هو يت ملي:  بر نامه هاي در سي و تر بيتي با يد زمينه ار تقا ي هو يت ملي از طر يق توجه و تقويت       با ورها و ارزش هاي اسلا مي ، فر هنگ و تمدن اسلام ، زبان و ادبيات  فار سي ،انقلاب اسلا مي ،ميهن دو ستي ، استقلال ملي و انسجام اسلا مي را فر اهم آورد.

 

3- اصل اعتبار نقش محوري معلم و مر بي :

ايجاد زمينه هاي لا زم بر اي ار تقا ي صلا حيت هاي ا خلا قي ، علمي و حر فه اي معلمان و مر بيان با توجه به نقش محوري معلم ،جهت غني سا زي محيط تر بيتي و يا دگير ي و فعال سازي متر بي در فر ايند يا دگيري

4-اصل جا معيت : بر نامه در سي و تر بيتي با يد به كليه نيا زهاي كنو ني وآينده متر بي و جا معه در سطوح مختلف (محلي ،ملي وجها ني) و در عر صه هاي فر هنگي ، اقتصادي و.....در را ستا ي سند چشم انداز و سيا ست هاي مصوب با

استفا ده از تجارب ملي و جهاني به گو نه اي جا مع و متعا دل توجه كند .

5-اصل توجه  به تفا وت ها : توجه و انعطاف لازم در تفا وت هاي محيطي ،جنسيتي وفردي متر بيان .

6-اصل توازن  وتنا سب :بر نا مه هاي درسي و تر بيتي با يد به پر هيز از افراط و تفر يط و رعا يت تعا دل و بهر ه گيري از روش ها و ابزار هاي مختلف در طر احي  ،تو ليد ،اجرا و ارزش يا بي بر نامه ها پا يبند  باشد .

7-اصل خود ياد گيري مادام العمر : بر نامه در سي و تر بيتي با يد توان ،انگيز ش و زمينه هاي لا زم را جهت خود يياد گيري و خود سازي مادام العمر  براي متر بيان  ومعلمان فر اهم كند .

8- اصل مشا ركت و تعا مل : فر ايند بر نا مه ريزي در سي و تر بيتي با يد ز مينه مشا ركت مو ثر همه عنا صر  مو ثر در مدارس و ساير نها دها ي فر هنگي ، علمي و تر بيتي و.....را در طر احي  ،تو ليد ،اجرا و ارزش يا بي بر نامه ها فر اهم نما يد .

هدف هاي تعليم و تر بيت از نگاه بر نامه ي درسي ملي :

     هدف غا يي نظام تعليم و تر بيت در جمهو ري اسلا مي  ايران ، "دستيا بي متر بيان  به مر اتبي از حيا ت طيبه" است . و يا به  عبا رتي دستيابي متر بيان به مر اتبي از عبو ديت خدا وند  كه همان قرب الهي است بيان كرد .

حيا ت طيبه نيز همان زند گي پا كيز ه اي است كه از هر گونه آلو دگي ونا پا كي به دور و دو عنصر عمل صا لح و ايمان در

 آن جاري است . اين هدف به ما مي گو يد كه نظام آمو زشي با يد متر بيان را طوري تر بيت كند كه هم صا حب نظام اعتقادي صحيح و ايمان شوند و هم اعمال و رفتار آنان صالح شود تا زند گي آن ها به زند گي پا ك يا حيات طيبه تبد يل شود .

 

 

اهداف  بر چه اساسي تد وين شد ه اند؟

 در سند  بر نامه ي در سي ملي  مواردي به عنوان مبناي تعيين اهداف در نظر گر فته شد ه اند كه بتو انند راه را براي رسيدن به هدف غايي تعليم و تر بيت هموار تر كنند ومتر بي را در آن جهت پيش ببر ند . لذا در تحصيل پيش نياز هاي رسيدن به هدف غا يي ، عنا صر و عر صه هاي شنا سايي و در  الگو يي ساز ماندهي شد ه اند .

فر دي كه به مر اتبي از حيا ت طيبه مي رسد با يد داراي و يژ گي ها يي(هم در شخصيت و هم در عملكرد ) باشد . اين    ويژ گي ها عبا رتند از :تفكر ،ايمان ،علم ،عمل و اخلاق .كه محو ري تر ين آ ن ها تفكر و تعقل است . كه فرد تر بيت يا فته با داشتن اين پنج ويژ گي در رفتار و عملكرد  او و درمو اضع گو نا گو ن و در چهار عر صه ي ار تبا ط او با خدا ،با خود ،با خلق و با خلقت كه محو ري تر ين آن ها را بطه با خداست بروز و ظهور كند .

     جا يگاه محتوا در بر نامه ي درسي ملي :

محتواي بر نامه ي درسي در بين عنا صر و مو لفه هاي  نظام آمو زشي  از جا يگاه خا صي بر خو ردار است .از طر يق محتوا

است كه نظام آموزشي  با شخصيت متر بيان مر تبط و اثار گو نا گوني در روح و روان آنان بر جا مي گذارد.از آن جايي كه

محتوا محملي براي دستيابي به اهداف بر نامه است ،در هر يك از سطوح اهداف ،محتوا مفهوم خاص خود را پيدا مي كند . در بر نامه درس سند ملي ،اصول ،سيا ست ها و گستره ي كلي محتوا مشخص شده ودر حقيقت حامل محوري محتوا ،معلم و    مر بي است و نقش كتاب و رسا نه هاي آمو زشي و....ابزار و زمينه بر اي ايفاي نقش معلم و مربي است .

محتواي بر نا مه درسي  ملي از سه  سر فصل به شر ح زير تشكيل شده است :

**اصول انتخاب و ساز ماندهي محتوا

**صلا حيت ها و ياد گير ي هاي مشتر ك

**حو زه هاي  يا دگيري

اصول حا كم بر انتخاب و ساز ماندهي محتوا در بر نامه درسي ملي : 1-دروني سازي 2- ار تباط چند  وجهي و يا دگيري  يكپا رچه 3-او لو يت  صلا حيت ها وياد گير ي هاي مشتر ك          4-تنوع و تعدد منا بع ،روش ها و فر صت هاي ياد گيري 5-در هم تنيد گي 6-اهميت 7-اعتبار 8-علا قه 9-سود مند ي  10-قا بليت  يا دگيري 11- ار تقا ي آستا نه ي قا بليت اجرا 12-توالي

پيا م هاي اساسي اصول بر اي بر نا مه ريز ي ،مو لفان و مر بيان :

الف-پر هيز از ديد گاه بر نا مه ريز ي مو ضوع محور

ب- پر داختن  به اهداف كلي بر نا مه ، بو يژه اهداف مشتر ك

ج-كا هش حجم محتواي  مو ضو عي به منظور ايجاد فر صت براي فعا ليت  ،تا مل و يا دگيري متربي

د-تو سعه ي محيط ،فر صت  ها و منا بع ياد گيري

حوزه هاي يا دگيري در بر نامه درسي ملي :

با ظهور سطحي از بر نامه ريز ي به نام بر نامه درسي ملي ،  مفا هيم جد يدي وارد ادبيات ر شته ي بر نامه ريزي درسي شد

حوزه هاي يا دگيري بستر اصلي براي تسهيل فر ايند تعليم و تر بيت جهت دستيابي به اهداف  بر نامه ي درسي ملي         مي با شند. هر يك از حوزه هاي يا دگيري گستره و محد وده ي دانش ،مهارت ها ، نگر شها و ارز شهاي مر تبط با ياد گير ي متر بيان پيش دبستان تا پا يان دوره ي متو سطه را تو صيف مي كنند. اين حوزه ها حدود محتوايي و روش ها و فر ايند ها و عنا صر كليدي ياد گير ي را روشن مي سا زند .

حوزه هاي يا دگيري در بر نامه درسي ملي ايران شا مل يا دگير ي هاي ضر وري بوده ودر حال حا ضر 11 حوزه پيش بيني شده اند كه عبارتند از :

-تفكر و حكمت      – قر آن و معا رف اسلامي     -زبان و ادبيات فار سي    -فر هنگ و هنر     -كار و فنا وري   -آداب و مهارت هاي زندگي  -سلا مت و تر بيت بدني   - علوم انساني و مطا لعات اجتما عي       -ر يا ضيات     -علوم تجر بي        -زبا ن هاي خا رجي

سه حوزه ي تفكر و حكمت ،كار وفنا وري و مها رتهاي زندگي  ما هيتي دو وجهي داشته و هم به صورت بين رشته اي و تلفيق در ساير حو زه هاي ياد گيري  وهم به صورت مستقل با آمو زش هاي خاص مي تو انند دنبال شوند . متر بيان در حو زه ها و درس هاي  مختلف با تفكر ددر آن حوزه آشنا خو اهند شد و مها رتهاي فني و غيرر فني پا يه ي كار را كسب خو اهند كرد و

 با آداب و مهار تهاي زند گي آشنا مي شوند .

تغييرات برنامه هاي درسي:

برنامه درسي ملي جمهوري اسلامي ايران، حيطه تغييرات برنامه هاي درسي را از سطح مباني و اصول به ساير عناصر و اجزاء برنامه هاي درسي تعميم داده است. بر اين اساس، مؤلفين و برنامه ريزان محتواي آموزشي مؤظف بوده اند با در نظر داشتن مباني و رويكرد اين برنامه، نسبت به همسوسازي(بازبيني و يا تأليف مجدد) محتواي آموزشي با برنامه درسي ملي اقدام نمايند. لذا، تغييرات برنامه هاي درسي گروه هاي ذيربط به شرح ذيل اعلام مي گردد.

1: ميزان تغييرات برنامه درسي قرآن كريم پايه اول ابتدايي

بستر و زمينه تغيير

ميزان تغيير

خلاصه تغيير و جهت گيري

 

رويكرد

برنامه درسي

بدون تغيير با تاكيد جديد بر سوگيري به سوي رويكرد برنامه درسي ملي

رويكرد جاري درس، انس با قرآن كريم و دست يابي به مهارت هاي اصلي سواد قرآني (خواندن قرآن و درك تدريجي معناي عبارات آيات ساده قرآن كريم) است. اين رويكرد نه تنها در راستاي رويكرد برنامه درسي ملي است، بلكه از لوازم و مقدمات ضروري تحقق آن است.

 

 

 

اهداف

برنامه درسي

-آشنايي با آموزه­هاي قرآني در قالب پيام هاي قرآني و انجام فعاليت هاي يادگيري باتاكيد بر محورهاي برنامه درسي ملي مانند:

- تقويت قدرت تفكر و تعقل

-آشنايي با آموزه هاي قرآني به عنوان پاسخ و راهي به سوي شكوفايي فطرت الهي

-  تقويت ايمان و باورهاي ديني

-آشنايي با آداب و اخلاق اسلامي و تقويت مهارت هاي زندگي

- برقراري پيوند ميان علم و عمل و بهره گيري از آموزه هاي قرآن كريم در زندگي

- توسعه محيط هاس يادگيري از طريق يارگيري از طريق جلب مشاركت اولياي دانش آموزان در آموزش قرآن؛

محتواي

برنامه درسي

تغييرجزئي

پيام هاي قرآني، اشعار مربوط به پيام ها، برخي داستان هاي قرآني جديد، فعاليت هاي قرآني

راهبردهاي ياددهي-يادگيري

بدون تغيير

مبتني بر راهبردهاي برنامه درسي ملي مانند يادگيري فعال با محوريت دانش آموزان و تأكيد بر جذابيت و تنوع فعاليت هاي يادگيري

راهبردهاي ارزشيابي

بدون تغيير

توصيفي - كيفي

فضا/مواد

بدون تغيير

تاكيد مجدد بر بسته آموزشي :

ا. لوحه آموزشي 2. نوار  صوتيCD 3. راهنماي معلم(رزقالب كتاب وفيلم آموزشي) 4. نرم افزار كمك آموزشي 5. كتاب هاي جانبي كمك آموزشي

 

2: ميزان تغييرات برنامه درسي هنر پايه اول ابتدايي

بستر و زمينه تغيير

ميزان تغيير

خلاصه تغيير و جهت‌گيري

رويكرد برنامه درسي

بدون تغيير

رويكرد برنامه درسي هنر تربيت هنرياست؛ به اين معنا كه معلم  فرصت‌هايي فراهم آورد تا ظرفيت‌هاي فطري دانش‌آموزان شكوفا شود. به ويژه نسبت به زيبايي‌ها(معنوي و مادي) حساسيت پيدا كنند، آن‌ها را درك كنند و خود در آفرينش زيبايي‌ها بكوشند. تربيت هنري داراي پنج ركن اساسي است: 1-  زيبايي شناسي(يكي از جنبه‌هاي فطرت توحيدي) ، 2-  آشنايي با خلقت، 3- آشنايي با تاريخ هنر ايران(ميراث فرهنگي و هنري)، 4- توليد هنري، 5-  نقد هنري.   از آن‌جا كه اين رويكرد با مباني فلسفي و علمي برنامه درسي ملي هماهنگ است، تغيير نكرده است.

اهداف برنامه درسي

بدون تغيير

v         اهداف حوزه‌ دانش:1- آشنايي با خلقت به عنوان منبع الهام آفرينش‌هاي هنر،  2- آشنايي با رشته‌هاي هنر،

3-آشنايي مقدماتي با ابزار و مواد هريك از رشته‌هاي هنري ، 4-آشنايي با ميراث فرهنگي و هنري ايران

v         اهداف حوزه مهارت:1- توسعه‌ مهارت‌هاي حسي، 2- توسعه مهارت‌هاي گفتاري، 3- توسعه مهارت‌هاي حركتي براي كاربرد مواد، ابزار و فنون ساده‌ي هنري، 4- توسعه قابليت‌هاي تفكر، 5- توانايي ابراز افكار و احساسات به زبان‌ هنري، 6-توسعه‌ مهارت‌هاي اجتماعي

v         اهداف حوزه‌ نگرش:1-توجه به زيبايي‌ها و پرورش حس زيباشناسي ، 2- تمايل به ابراز افكار و احساسات با بيان هنري، 3- توجه به توانايي‌هاي خود و كسب اعتماد به نفس، 4- علاقه به كاوشگري و كسب تجربه در رشته‌هاي مختلف هنري، 5- توجه به حفظ آثار هنري و ميراث فرهنگي، 6- تمايل به برقراري ارتباط و مشاركت در فعاليت‌هاي گروهي

اين اهداف با الگوي هدف‌گذاري برنامه درسي ملي مغايرتي ندارند، لذا تغييري نكرده است. در مرحله اول استقرار برنامه درسي ملي ، روي اهدافي كه برجسته شده،  تأكيد بيشتري شده است.

محتواي برنامه درسي

تغييرجزئي

در انتخاب و سازماندهي محتواي برنامه درسي هنر اصول الويت  صلاحيت‌ها و يادگيري‌هاي مشترك، تنوع و تعدد منابع و روش‌ها و فرصت‌هاي يادگيري، اهميت، اعتبار، علاقه، سودمندي،قابليت يادگيري، درهم تنيدگي، توالي  هماهنگ با برنامه درسي ملي وجود داشته است.  سه اصل ديگر در مرحله بعد وارد خواهد شد. در حال حاضر  سه فعاليت براي سهولت دست‌يابي به اهداف مورد تاكيد طراحي شده است.  در طراحي اين فعاليت‌ها اجزاي الگوي هدف گذاري برنامه درسي ملي، و به ويژه صلاحيت‌ها و يادگيري‌هاي مشترك و تنوع و تعدد منابع و روش‌ها و فرصت‌هاي يادگيري كه در مدارس مورد غفلت قرار مي‌گيرد، مورد توجه و تأكيد بيشتر قرار گرفته است.

راهبردهاي ياددهي يادگيري

بدون تغيير

از پيش‌فرض‌هاي برنامه درسي ملي بندهاي 3  و 4 و 5 (ص 114 نگاشت چهارم)  ،  از بخش تلقي ازمعلم: نقش راهنمايي و تسهيل گري او درجريان آموزش ،  از بخش تلقي نسبت به محيط آموزش:  تنوع محيط‌هاي يادگيري و  نقش فعال دانش‌آموز در برنامه درسي هنر وجود داشته است.    از اصول حكم بر راهبردهاي ياددهي- يادگيري : اصل ايجاد زميه خود راهبري، يادگيري مشاركتي، توجه به زمينه‌هاي فرهنگي بومي، توجه به فراين و محصول فعاليت هنريزمينه سازي برا يرشد همه جانبه، تناسب با ويژگي‌هاي رشدي متربيان در برنامه درسي هنر وجود داشته است.  ساير موارد نيز بايد در مراحل بعدي وبا بررسي و مطالعه كافي و هموار ساختن زمينه‌هاي اجرايي همسو سازي شوند. روش‌هاي فعال در برنامه وجود داشته و تغييري نكرده است.

راهبردهاي ارزش‌يابي

بدون تغيير

پيش فرض‌هاي برنامه درسي ملي بندهاي 1 و 2 و 3  و اصول  1 و 2  و 5 و 6   و از سياست‌ها بند 3 و 4 و5 و 8 و 13 در برنامه درسي هنر وجود داشته است.  ساير بندها در مرحله بعد و با مطلعه و با هماهنگي كليه دروس دوره ابتدايي انجام خواهد گرفت.

از آن‌جا  ارزشيابي توصيفي -  كيفي  از سال 1384 در برنامه درسي هنر وجود داشته و در حال حاضر اين شيوه ارزش‌يابي  مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش است و در پايه‌هاي اول  تا سوم اجراي  سراسري  دارد، در برنامه تغييري نكرده است.

فضا / مواد

تغييرجزئي

اصول توليد رسانه‌ هاي يادگيري  به هنگام  توليد لحاظ خواهند شد.

  بر تنوع فضاهاي آموزشي در برنامه هنر تاكيد شده است.  در اين‌جا  آموزش در فضاي خارج        از كلاس، خارج از مدرسه تاكيد بيشتر و استفاده از فضاي مجازي  و توجه به فناوري ارتباطات و اطلاعات اضافه  شده است.

 

 

 

 

3. ميزان تغييرات برنامه درسي رياضي اول ابتدايي

 

بستر و زمينه تغيير

ميزان تغيير

خلاصه تغيير و جهت‌گيري

رويكرد برنامه درسي

تغييرات كلي

-         تغيير موضوع محوري به فرآيند محوري باتاكيد بر حل مسئله؛

-         زمينه سازي براي شكوفايي فطرت الهي بااستفاده مطلوب از موقعيت هاي ايجاد شده؛

اهداف برنامه درسي

تغييرات كلي

- با توجه به عناصر پنج گانه اهداف كلي برنامه درسي ملي، اهداف برنامه رياضي تغيير يافته است.

محتواي برنامه درسي

تغييرجزئي

- محتواهاي درك عدد، جبر و الگوهاي هندسه و اندازه گيري آمار واحتمال تغييرات وسيعي داشته اند.

راهبردهاي ياددهي يادگيري

تغييرات كلي

نگاه به حل مسئله، برقراري ارتباط، استدلال و اثبات به كارگيري زبان رياضي و مهارت هاي كلامي و استراتژيهاي حل مسئله واستفاده از نمايشهاي مختلف مفهوم و نيز ساخت مفهوم با استفاده از تجربه عملي

راهبردهاي ارزش‌يابي

تغييرجزئي

راهبردهاي ارزشيابي به صورت كمي و كيفي بر اساس سند برنامه درسي ملي است.

فضا / مواد

تغييرجزئي

- به ابزارهاي  كمك آموزشي مانند خط كش و شابلون و حتي ماشين حساب توجه شده است.

 

 

 

 

 

4   . ميزان تغييرات برنامه درسي تربيت بدني  پايه اول ابتدايي

بستر و زمينه تغيير

ميزان تغيير

خلاصه تغيير و جهت‌گيري

رويكرد برنامه درسي

تغييرات جزئي

- رويكرد برنامه به حفظ سلامتي، آموزش مهارت هاي حركتي و ورزشي و آموزش شيوه هاي زندگي فعال و گذراندن صحيح اوقات فراغت دانش آموزان ،تغيير يافته است. در صورتي كه رويكرد قبلي برنامه كه مصوب شوراي عالي مي باشد، كسب و حفظ سلامتي و تندرستي از طريق حركت بوده است.

اهداف برنامه درسي

تغييرات جزئي

اين اهداف به اهداف قبلي اضافه شده است:

1.                        آشنايي با توانايي هاي جسماني – رواني خويش؛

2.                        آگاهي از رفتارهاي متناسب با ارزش ها و فضايل اخلاقي در فعاليت هاي گروهي؛

3.                        مهارت در اجراي انواع بازي ها؛

4.                        مهارت هاي مقدماتي ورزشي با تاكيد بر ورزشهاي مادر؛

5.                        توانايي در انجام رفتارهاي اخلاقي فردي و اجتماعي؛

6.                        شكرگذاري از خداوند به جهت داشتن نعمت سلامتي؛

7.                        احساس مسئوليت به شركت در فعاليتهاي جسماني خارج از مدرسه؛

محتواي برنامه درسي

تغييرات جزئي

افزودن 10 نوع بازي با توجه به الگوي هدف گذاري برنامه درسي ملي وتفسيرلوحه هاي آموزشي با نگرش برنامه درسي ملي و الگوي هدف گذاري آن

راهبردهاي ياددهي يادگيري

تغييرات جزئي

در برنامه قبلي از روش هاي تدريس مكاشفه اي، سنتي وتركيبي استفاده مي شد. هم اكنون روش تدريس از الگوي فرآيند محوري تبعيت مي كند كه به صورت عملي معلم و فراگير در فرآيند آموزش فعال خواهند بود .

انتخاب روش تدريس تحت تاثير عوامل  هماهنگي با اهداف، محتوا، خصوصيات دانش آموزان، توانايي معلمان و امكانات و فضاي آموزشي مي باشد .

تركيبي از روش هاي تدريس براي توسعه مهارت هاي حركتي و ورزشي مناسب خواهد بود . ماننند روش بازي، حل مسئله، مشاركتي،...

راهبردهاي ارزش‌يابي

تغييرات كلي

- تبديل ارزشيابي كمي – كيفي (نمره دهي) به ارزشيابي كيفي (توصيفي)

فضا / مواد

تغييرات جزئي

- استفاده از محيط هاي متنوع يادگيري مانند طبيعت، به فضاهاي يادگيري قبلي كه فقط در حياط مدرسه و كلاس درس بود اضافه شده است.

 

5. ميزان تغييرات برنامه درسي علوم تجربي  پايه اول ابتدايي

 

بستر و زمينه تغيير

ميزان تغيير درصد

خلاصه تغيير و جهت‌گيري

رويكرد برنامه درسي

تغيير كلي

1.    توجه به رويكرد فطرت گرايي توحيدي؛(عظمت و نظم خلقت، همراهي اخلاق و ايمان توحيدي با علم، محدوديت علم، فعاليت هاي علمي تمدن  اسلامي)

2.    توجه به رويكرد زمينه محوري :توجه به زمينه واقعي زندگي، يادگيري فعال، اجتماعي و خلاقانه؛

3.    توجه به يكپارچگي تفكر، ايمان، علم، عمل و اخلاق؛

اهداف برنامه درسي

تغييرجزئي

متناسب با جدول اهداف برنامه درسي در عرصه هاي تفكر، ايمان علم، عمل و اخلاق تغيير يافته است؛

محتواي برنامه درسي

تغيير كلي

تغيير محتوا به تم هاي پيشنهادي شامل:

1. زمين  2. آسمان  3. انسان  4. جانوران  5. محيط زندگي  6. مواد 7. حركت 8. انرژي

- توجه به ويژگيهاي ملي – بومي

– توجه به محيط پرشور و نشاط

راهبردهاي ياددهي يادگيري

تغييرجزئي

-         تغيير شيوه سازماندهي به سازماندهي فعاليت هاي كلاس پيرامون تم ها؛

-         تعادل دربه كارگيري همه مهارت هاي ذهني و عملي، گروهي و انفرادي؛

راهبردهاي ارزش‌يابي

-

-  ارزشيابي جاري درس علوم بر فرآيند محوري تاكيد دارد.

فضا / مواد

تغييرجزئي

- تنوع محيط يادگيري و گسترش فضاي يادگيري به فعاليت هاي گروهي و بيرون از مدرسه مرتبط با زندگي دانش آموزان

 

 

 

6. ميزان تغييرات برنامه درسي زبان و ادبيات فارسي  پايه اول ابتدايي

 

بستر و زمينه تغيير

ميزان تغيير درصد

خلاصه تغيير و جهت‌گيري

رويكرد برنامه درسي

تغيير جزئي

- متناسب سازي رويكرد فرهنگي-تربيتي برنامه درسي فارسي موجود با رويكرد فطرت گرايي توحيدي برنامه درسي ملّي

اهداف برنامه درسي

تغيير جزئي

با توجه به تغييرات 15% در رويكرد، بيشترين تغييردر بعد نگرشي اهداف زبان آموزي به عمل آمده است. در حيطه هاي دانشي و مهارتي نيز به نسبت جهت گيري حيطه نگرش تغييرات اندكي صورت گرفته است.

محتواي برنامه درسي

تغيير كلي

1-      تغيير در ساختار كتاب فارسي؛

2-      تغيير در محتوا شامل كلمات كليدي، جملات و متن ها؛

3-      تغيير در سازماندهي محتوا؛

4-      تغيير در تصاوير و طراحي هنري كتاب؛

راهبردهاي ياددهي يادگيري

تغيير كلي

1-      تاكيد بر اجراي بيشتر يادگيري مشاركتي؛

2-      تاكيد بر اجراي مناسب روش ها و راهبردهاي توصيه شده در برنامه زبان آموزي؛

3-      تاكيد بر استفاده همزمان عناصر و مؤلفه هاي بسته هاي آموزشي؛

راهبردهاي ارزش‌يابي

تغيير جزئي

اصلاح وبازنگري در نحوه آزمون سازي فارسي و معيارهاي ارزشيابي توصيفي و عناصر كارنامه      تحصيلي

فضا / مواد

تغيير جزئي

1- تاكيد بر تناسب و تعادل جمعيت دانش آموزان كلاس براي اجراي بهتر شيوه هاي فعال برنامه درسي

2- تاكيد بر بكارگيري بسته هاي آموزشي ارائه شده از سوي سازمان پژوهش؛

3-  تاكيد بر استفاده از كتاب هاي قصه توصيه شده در پايان كتاب فارسي؛

4-  تاكيد بر اجراي مستقل زنگ مطالعه و كتاب خواني

 

 

+ نوشته شده در  شنبه 23 مهر1390ساعت 5:40 بعد از ظهر  توسط گروه هاي آموزش ابتدايي شهر تهران |